Nederlandse jongeren zwaaien Zwarte Piet langzaam uit: 44% staat niet meer achter Zwarte Piet figuur

Hoe de toekomst van de Sinterklaasviering en Zwarte Piet eruit komt te zien is aan de nieuwe generaties. In een nieuw landelijk onderzoek onthult VICE, waar Nederlandse en Belgische jongeren (15-35) staan in de discussie rondom Zwarte Piet en de Sinterklaasviering. In dit onderzoek is gevraagd naar hun mening ten aanzien van (toekomst van) de Sinterklaasviering, het Zwarte Piet figuur en racisme. Het onderzoek is afgenomen door Information Desk, de internationale research en insights afdeling van VICE, onder 5294 respondenten verdeeld over Nederland en België en getarget op provincie om zo een nog duidelijker beeld te krijgen van de verdeeldheid binnen Nederland.

Het uiterlijk van Piet leidt ieder jaar in aanloop naar de Sinterklaasviering tot felle discussies. De Piet figuur met zwarte of bruine schmink, Zwarte Piet, is voor veel mensen een belangrijk onderdeel van de viering maar tegelijkertijd, door de racistische connotaties van de karikatuur, voor anderen een pijnlijke traditie. Zo ziet 61% van de respondenten in Utrecht Zwarte Piet als een racistisch figuur jegens niet-witte Nederlanders waar slechts 20% van de Zeeuwse respondenten deze mening deelt. Gemiddeld genomen hebben jongeren in de provincies Utrecht en Groningen minder moeite om afscheid te nemen van Zwarte Piet dan jongeren in Zeeland en Friesland.

In de survey is ook gevraagd wie zij verantwoordelijk achten voor de beeldvorming rondom Piet. Hierbij werd door jongere respondenten massaal gekozen voor de media als hoofdverantwoordelijke, gevolgd door o.a. merken en bedrijven.

Hoewel de meningen over het uiterlijk van Piet tot verhitte discussies blijft leiden wil slechts 3% van de respondenten het figuur volledig verbannen uit de sinterklaasviering. Er zal gekeken moeten worden naar een inclusievere Piet. De voorkeur wordt gegeven aan een Piet met roetvegen of met een of meerdere kleuren van de regenboog.

Belangrijkste resultaten:
Onderstaand kun je een opsomming vinden van de belangrijkste resultaten. Het volledige rapport, inclusief quotes van respondenten, is hier te vinden.

De Sinterklaasviering:
– 83% van de jonge mensen geeft aan de Sinterklaastraditie door te willen geven.
– Respondenten noemen cadeaus (68%), tijd doorbrengen met naasten (67%) en het herleven van momenten uit hun jeugd (60%) als de belangrijkste ingrediënten voor een geslaagd sinterklaasfeest.
– Piet met een zwart-geschminkt gezicht komt met 36% op de 5e plek en is daarmee geen essentieel onderdeel voor een succesvolle Sinterklaasviering
– 43% van de jonge mensen in Nederland geeft aan de traditie van Zwarte Piet door te willen geven aan volgende generaties, versus 70% van de respondenten boven de 35 jaar.
– Wanneer er wordt ingezoomd op de verschillen per provincie is te zien dat jonge mensen in Groningen (29%) en Utrecht (25%) deze traditie het minst graag willen doorgeven. In Zeeland (66%), Drenthe (53%) en Noord-Holland (53%) wordt aangegeven dat de traditie voor het overgrote deel wel zal doorgeven.

Zwarte Piet:
– 61% van de Nederlandse jongeren geeft aan zich een Sinterklaasviering voor te kunnen stellen zonder Piet met een zwart-geschminkt gezicht. In België is dit 45%.
– Gemiddeld genomen zegt 41% van de respondenten in België en Nederland ook echt een Sinterklaasviering zonder Zwarte Piet te willen. In Utrecht is dit maar liefst 70%.

Racisme:
– 56% van de respondenten geeft aan het eens te zijn met de stelling dat de discussie rondom Zwarte Piet mensen afleidt van belangrijkere racistische problematiek in Nederland/België.
– 41% van de respondenten geeft aan het eens te zijn met de stelling dat Zwarte Piet bijdraagt bij aan racistische vooroordelen tegenover mensen met een niet-witte huidskleur.
– Op provincie-niveau zijn vooral jonge mensen in Groningen(45%), Zuid-Holland (44%) en Utrecht (61%) het hier mee eens. Slechts 20% van de jongeren in Zeeland geeft aan het hiermee eens te zijn.

De toekomst van Zwarte Piet:
– 66% van de Nederlandse geeft respondenten aan te verwachten dat het uiterlijk van Piet in de toekomst zal veranderen. 75% Gelderland, 75% in Groningen, 67% in Utrecht versus 48% in Zeeland
– Toch zegt 45% van de jonge mensen in Nederland dat Piet volledig bruin/zwart geschminkt moet blijven.
– Wanneer we inzoomen op provincieniveau is te zien dat er sprake is van een grote verdeeldheid; In Zeeland geeft 68% aan Piet met een zwart/bruin geschminkt gezicht te willen behouden. In Utrecht is dit 26% en in Groningen 34%.

Het onderzoek is onderdeel van het project, ‘Tijd om Kleur te Bekennen’, waarbij VICE door middel van een interactieve kaart in beeld brengt welk beleid de Nederlandse gemeenten trekken rondom Zwarte Piet bij intochten. Daarnaast wordt er redactioneel aandacht besteedt aan de problematiek rondom Zwarte Piet. Lees meer over Tijd om Kleur te Bekennen op de eerder gelanceerde microsite.

Verantwoording
Dit onderzoek vond plaats van 4 november tot 12 november 2020 middels een online survey die buiten het VICE-netwerk is getarget is op provincie-niveau. Er werkten in totaal 5,294 Nederlanders (45%) en Belgen (55%) mee aan dit onderzoek waarvan 48% man en 48% vrouw.