Gestrande vluchtelingen in een Amsterdamse parkeergarage

Vandaag lanceert VICE ‘Gestrande vluchtelingen in een Amsterdamse parkeergarage’. Een documentaire over de situatie van zeker 100 illegale vluchtelingen tussen de 16 en 35 jaar oud, die onder schrijnende omstandigheden in een parkeergarage in Amsterdam Zuidoost verblijven. De sloop van deze parkeergarage is recent uitgesteld in verband met de coronacrisis. Maar ondertussen is deze garage een tikkende tijdbom geworden vanwege het vergrote risico op een grootschalige coronauitbraak.

Veel van de jongens, afkomstig uit Gambia, Senegal en Nigeria, zijn na aankomst in Italië doorgereisd naar Nederland. In Italië wilden ze niet blijven vanwege de overvolle vluchtelingenkampen, extreemrechtse anti-immigratiepartijen en arbeidsuitbuiting van immigranten door de maffia. Vaak pas in Nederland kwamen ze erachter dat ze onder de Dublinclaim vallen; een internationale overeenkomst die stelt dat een immigrant alleen in het eerste Europese land van aankomst asiel mag aanvragen. Na anderhalf jaar vervalt dit en mag een immigrant alsnog ergens anders asiel aanvragen. Hetzelfde geldt voor de jongens die in Italië wel asiel hebben aangevraagd, maar doortrokken omdat hun verzoek verzoek werd afgewezen. Ook zij mogen na anderhalf jaar in een ander land asiel proberen aan te vragen.

Omdat deze groep jongens geen recht heeft op opvang vanuit de staat en niet in asielzoekerscentra terecht kan, overbruggen ze deze anderhalf jaar onder erbarmelijke omstandigheden in de parkeergarage in de Bijlmer. De garage is donker, vies, koud, ruikt naar ontlasting en de jongens noemen het een gevangenis. 

In de documentaire spreekt host Gwen van der Zwan voor het eerst met de jongens over hun politieke situatie, maar ook over hun angst voor het coronavirus en de effecten daarvan. Ook komen de Amsterdamse wethouder Rutger Groot Wassink en politicoloog Saskia Bonjour aan het woord. Verder gaat VICE in gesprek met de vrijwilligers en dokters die zich ontfermen over deze mensen. De drie hoofdvrijwilligers Lisa, Veerle en Samantha hebben de zorg voor deze groep op zich genomen en geholpen bij het bouwen van het tentenkamp. Ook huren zij twee keer in de week een zaal waar de jongens kunnen douchen. 

Gwen van der Zwan, journalist en documentairemaker VICE, voegt toe: “Ik wilde deze jongens in beeld brengen omdat het zichtbaar maakt dat de parkeerflat op de hoek van je straat zonder dat je het weet zomaar vol kan zitten met illegale vluchtelingen. Zoals bij mij het geval bleek te zijn. Met mensen die (nog) geen asiel kunnen aanvragen in Nederland (vanwege o.a. Dublinclaim) of wiens aanvraag afgewezen is, maar voor wie teruggaan geen optie is. Deze mensen zijn niet (langer) welkom in AZC’s en hebben dus geen eten en onderdak. Nederland kiest ervoor deze mensen niet te helpen omdat Nederland dit soort mensen niet wil motiveren te blijven. Maar ik vraag me af of dit beleid wel functioneel is en hoort te bestaan in een land dat zich heeft gebonden aan het UVRM.”